Renovatieslag biedt kansen voor verduurzaming tunnels

Er is een enorme renovatie taak en er staan een groot aantal nieuwe tunnelprojecten gepland tussen nu en 2025. In combinatie met de sterke groei van mobiliteit en urbanisatie, biedt dit kansen voor verduurzaming van de tunnels.


Geplande renovatie- en nieuwbouwprojecten tot 2025 (Oranje is renovatie en geel nieuwbouw) (bron COB)


Het eerste waar je waarschijnlijk aan denkt bij verduurzaming van tunnels is energiereductie. Dat klopt, deze reductie is vaak te realiseren door gebruik/vervanging door apparatuur met een zo laag mogelijk energieverbruik. Denk daarbij aan het verduurzamen van de verlichting, ventilatie, no-breakinstallaties en de back-up energievoorziening, maar ook aan het toepassen van daglichtroosters.

Een aantal van deze maatregelen is uitgewerkt in de maatregelen catalogus energiereductie tunnels dat is uitgegeven bij het COB. 


Conditiemeetsysteem

Maar energiereductie is niet het enige wat je kan doen om tunnels te verduurzamen. Een andere maatregel is het toevoegen van een conditiemeetsysteem (CMS) aan de systeemarchitectuur van het tunnelbesturingssysteem. Een conditiemeetsysteem bewaakt op basis van de veelal al aanwezige sensoren en beschikbare informatie binnen het besturings- en prestatiemeetsysteem de conditie van individuele apparaten en constructies. Op basis van deze informatie wordt aan de hand van leveranciers en databankgegevens over de beschik- en betrouwbaarheid van de betreffende apparatuur en uiteraard de kennis van experts de optimale onderhoudsinterval en vervangingstijd bepaald.

Met deze aanpak van risico gestuurd onderhoud optimaliseer je het aantal onderhoudsmomenten en tijdstip van vervanging. Met als gevolg:

  • Minder tunnelafsluitingen voor onderhoud
  • Hogere en meer voorspelbare betrouw- en beschikbaarheid
  • Minder (onnodige) vervanging van apparatuur

Voor het bepalen van de conditie van de kritische functies/onderdelen kan worden gedacht aan het bewaken van de volgende metingen met behulp van het CMS:

  • Motoren: Afwijking in de motorstromen, -temperatuur, trillingen en aanloop- en schakelgedrag en draaiuren geven een indicatie van slijtage en/of verstoorde werking van de installatie.
  • Audio/Video: Deze bewaking vindt behoudens de bewaking op redundantie door de mens plaats.
    Hierbij valt te denken aan: helderheid en kleur intentie bij videosystemen en ruisniveau en kraken bij audiosystemen. Bij audiosystemen kan automatisch worden bewaakt op geluidsdetectie (stroommeting luidsprekerspoelen).
  • Schakel- en verdeelkasten: Afwijkingen van temperatuur en stroomverbruik. Uitvoeren van periodieke thermografische metingen van de kasten.
  • Severs/PLC’s: Bewaken van onder andere geheugenruimte. processor load, beschikbare schijfruimte, enz.
  • Netwerk: Bewaken van onder andere: pieken in de netwerkbelasting, aantal collisions, actieve poorten, enz.
  • Civiel: Bewaking op zettingen, verplaatsing
  • Asfaltdetectie
  • Enz.

Al deze voordelen hebben direct (minder vervanging) dan wel indirect (minder tunnelafsluitingen) een duurzamer project/beheer tot gevolg. Dus naast alleen kritisch te kijken naar een zo laag mogelijk energieverbruik is het ook belangrijk onderhoudsplanning op een andere manier in te richten.

Foto: Rijkswaterstaat

Deel dit blogitem

Over Leen van Gelder

Consultant bij Soltegro

Sinds 1989 is Leen betrokken bij nationale- en internationale infrastructurele projecten, de ontwikkeling van verkeersbeheersing en centrale bediening (verkeers- en toezicht centrales). Zijn ervaring is opgebouwd bij zowel de markt (ingenieursbureaus) als bij de overheid (Rijkswaterstaat) en de afgelopen 3 jaar bij Soltegro. In 2013 is hij aangesteld als expert TTI en civiele bouw bij het Kennisplatform Tunnelveiligheid.